संस्कृत व्याकरण – Class Test 2
25 Questions • 25 Min
संस्कृत व्याकरण – Class Test 2 — प्रश्न व उत्तर (नमूना)
UP Super TET • संस्कृत • क्लास नोट्स (टीचर PDF) के सभी प्रश्न + थ्योरी से बने प्रश्न • 25 प्रश्न, हर प्रश्न की विस्तृत व्याख्या सहित।
'चक्रपाणिः' में कौन सा समास है?
- द्विगु
- द्वन्द्व
- तत्पुरुष
- बहुव्रीहि
उत्तर व व्याख्या देखें
उत्तर: (D) बहुव्रीहि
चक्रं पाणौ यस्य सः (विष्णु) — अन्य पद प्रधान होने से बहुव्रीहि समास।
गद्यांश — "…जनकल्याणायैव सत्पुरुषा मनसा, वाचा, कर्मणा च परोपकाररताः दृश्यन्ते। सत्पुरुषाणां सम्पत्तयः परजीवेभ्यः एव भवन्ति।" — सत्पुरुषाणां सम्पत्तयः भवन्ति —
- स्व-पुत्रेभ्यः
- स्व-मित्रेभ्यः
- परजीवेभ्यः
- स्व-वंशेभ्यः
उत्तर व व्याख्या देखें
उत्तर: (C) परजीवेभ्यः
गद्यांश में स्पष्ट लिखा है — 'सत्पुरुषाणां सम्पत्तयः परजीवेभ्यः एव भवन्ति' (सज्जनों की सम्पत्ति दूसरों के लिए होती है)।
'सदैव' पद में कौन सी सन्धि है?
- यण्
- अयादि
- गुण
- वृद्धि
उत्तर व व्याख्या देखें
उत्तर: (D) वृद्धि
सदा + एव — आ + ए = ऐ (वृद्धिरेचि) → सदैव; अतः वृद्धि सन्धि।
गद्यांश — "धर्मशास्त्रेषु परोपकारस्य महत्त्वं विशदरूपेण वर्णितम्…" — परोपकारस्य महत्त्वं विशदरूपेण कुत्र वर्णितम्?
- धर्मशास्त्रेषु
- साङ्ख्यदर्शनेषु
- न्यायशास्त्रेषु
- भक्तिशास्त्रेषु
उत्तर व व्याख्या देखें
उत्तर: (A) धर्मशास्त्रेषु
गद्यांश का वाक्य — 'धर्मशास्त्रेषु परोपकारस्य महत्त्वं विशदरूपेण वर्णितम्'।
शिक्षार्थियों में किस विधि के द्वारा सर्वाधिक रुचि जागृत होती है?
- पुस्तकों द्वारा
- श्रव्य-दृश्य सामग्री द्वारा
- कक्षा के वातावरण द्वारा
- फिल्मों के द्वारा
उत्तर व व्याख्या देखें
उत्तर: (B) श्रव्य-दृश्य सामग्री द्वारा
श्रव्य-दृश्य (Audio-Visual) सामग्री एक साथ कई इन्द्रियों को सक्रिय करती है, इसलिए छात्रों की रुचि सबसे अधिक जगाती है।
निम्नलिखित में से अव्यय शब्द-समूह है —
- सा, ते, यूयम्
- नमः, सह, ज्येष्ठः
- अत्र, तत्र, तस्य
- सर्वत्र, अधुना, उपरि
उत्तर व व्याख्या देखें
उत्तर: (D) सर्वत्र, अधुना, उपरि
सर्वत्र, अधुना, उपरि — तीनों अव्यय हैं (रूप नहीं बदलते)। 'तस्य' सर्वनाम (षष्ठी) और 'ज्येष्ठः' विशेषण है।
'षण्णवतिः' हिन्दी की किस संख्या का बोधक है?
- छियानवे (96)
- सरसठ (67)
- छाछठ (66)
- छत्तीस (36)
उत्तर व व्याख्या देखें
उत्तर: (A) छियानवे (96)
षट् (6) + नवतिः (90) = षण्णवतिः = 96। (षष्टिः = 60, सप्ततिः = 70, अशीतिः = 80, नवतिः = 90)
'49' का संस्कृत शब्दात्मक रूप है —
- नवचत्वारिंशत्
- एकोनचत्वारिंशत्
- नौचत्वारिंशत्
- नवचत्वारिः
उत्तर व व्याख्या देखें
उत्तर: (A) नवचत्वारिंशत्
49 = नवचत्वारिंशत् (या एकोनपञ्चाशत्)। एकोनचत्वारिंशत् = 39; चत्वारिंशत् = 40।
'पितॄन्' शब्द में विभक्ति और वचन है —
- तृतीया, एकवचन
- द्वितीया, बहुवचन
- द्वितीया, एकवचन
- प्रथमा, बहुवचन
उत्तर व व्याख्या देखें
उत्तर: (B) द्वितीया, बहुवचन
पितृ (ऋकारान्त पुंलिङ्ग) — द्वितीया: पितरम्, पितरौ, पितॄन्; तृतीया एक. पित्रा; प्रथमा बहु. पितरः।
'नद्यः' शब्द में विभक्ति और वचन है —
- प्रथमा, बहुवचन
- षष्ठी, एकवचन
- प्रथमा, एकवचन
- षष्ठी, बहुवचन
उत्तर व व्याख्या देखें
उत्तर: (A) प्रथमा, बहुवचन
नदी (ईकारान्त स्त्रीलिङ्ग) — प्रथमा: नदी, नद्यौ, नद्यः; षष्ठी एक. नद्याः, षष्ठी बहु. नदीनाम्।
पूरे 25 प्रश्न हल करने के लिए ऊपर टेस्ट शुरू करें।
इसी परीक्षा के और टेस्ट
- English Grammar – Class Test 1
- English Grammar – Class Test 2
- English Grammar – Class Test 3
- English Grammar – Class Test 4
- English Grammar – Class Test 5
- English Grammar – Class Test 6
- हिन्दी व्याकरण एवं साहित्य – Class Test 1
- हिन्दी व्याकरण एवं साहित्य – Class Test 2
- हिन्दी व्याकरण एवं साहित्य – Class Test 3
- संस्कृत व्याकरण – Class Test 1
- संस्कृत व्याकरण – Class Test 3
- संस्कृत व्याकरण – Class Test 4